براي ديدن سايز اصلي بر روي تصاوير كليك كنيد.

براي ديدن سايز اصلي بر روي تصاوير كليك كنيد.

براي ديدن سايز اصلي بر روي تصاوير كليك كنيد.

بسم الله الرحمن الرحيم

در مطالب پيشين بررسي كرديم كه تاريخچه وهابيت به دهه هاي نخستين صدر اسلام باز مي گردد ، حال سوال اين است چگونه مكتب وهابيت در زمان ابن تيميه رشد ننمود اما در زمان محمد بن عبدالوهاب كه از نظر دانش و قدرت قلم در سطح پايين تر ابن تيميه قرار داشت رشد چشمگيري كرد تا حدي كه بخش شرقي عربستان را فرا گرفت؟  اين گسترش تا جايي پيش رفت كه زائر خانه خدا بايد از نظر عقيدتي و رفتاري ، تابع مكتب وهابي و فقه حنبلي باشد. علت اين تفاوت چيست؟

اگر بخواهيم كوتاه پاسخ دهيم بايد بگوييم كه ابن تيميه در شام و مصر ظهور كرد¹ اما محمد بن عبدالوهاب در منطقه نجد. در زمان ابن تيميه محدثين و متكلمين فراواني وجود داشت كه با عقايد او مخالفت و مبارزه كردند اما مردم نجد همه مقلد و بدور از فرهنگ اسلامي بودند. بنابراين محمد بن عبدالوهاب توانست عقايد ابن تيميه را احيا و آن را گسترش دهد.

اين كوتاه ترين پاسخي بود كه مي شد در برابر اين پرسش داد. اما اگر بخواهيم بيشتر در اين باره مطالعه كنيم بايد به چند نكته توجه كرد:

يكي از مسائل مطرح و مورد اختلاف بين متكلمان ،مساله تجسيم (قائل به جسماني بودن خداوند متعال) مي باشد.اكثريت متكلمان اهل سنت و تمام علماي شيعه منكر جسم بودن خداوند هستند و براي ادعاي خود ادله عقلي و نقلي مي آورند.در اين بين اعتقاد به تجسيم بين اهل حديث¹ و حشويه ²و در راس آن وهابيت شايع مي باشد.

ابن تيميه موسس فكري وهابيت مي‏ گويد:«آنچه که در قرآن و سنّت ثابت شده و اجماع و اتفاق پيشينيان بر آن است،حق مي ‏باشد و اگر از اين امر لازم آيد که خداوند متصف به جسم بودن شود اشکالی ندارد؛زيرا لازمه حق نيز حق خواهد بود.»³

همچنان او  در رساله «عقیده الحمویه» می نویسد: خداوند می خندد؛ و روز قیامت در حال خنده بر بندگان خود تجلی می کند. (مجموعه الرسائل الکبری، رساله یازدهم،۴۵۱)

پس از ابن تيميه محمدبن عبدالوهاب ادامه دهنده افكار سخيف وي بود.آنها معتقد هستند كه خداوند به شكل و شمايل مردي مي باشد كه بر صندلي بزرگ نشسته است و داراي اعضاي مادي مانند دست و پا ،انگشت و ساق و چشم و… نظير ديگر اجسام و مخلوقات مي باشد.

در قسمت قبل (وهابيت مجري ، طرحِ بني اميه (تاريخچه پيدايش وهابيت)) بيان كرديم كه محمد بن عبدالوهاب در مسائل سياسي و كشتار مسلمانان با جاسوسان انگليسي و مستشاران بريتانيا همدست بوده ، حال سوال اينجاست كه چگونه پاي انگليس در شكل گيري فرقه وهابيت باز شد؟

 وهابيت در آغاز راه بر اساس مباني فكري خود پيشرفت چنداني نداشت چنانكه مخالفت نزديكان و پدر و برادر خودش را هم به دنبال داشت و دوبار به ورطه نابودي رسيد ، اما زماني كه مستعمرات انگلستان ده تن از جاسوسان خود را به عراق ، مصر ، ايران، عربستان و تركيه فرستاد تا بتواند راهي براي تفرقه ميان مسلمين پيدا كنند با عبدالوهاب برخورد كردند؛ مستر همفر از اعضای سازمان جاسوسی بریتانیا، در خاطرات خود می نویسد:

در فرهنگ اسلامي توسل از جايگاه ويژه اي برخوردار است .توسل سبب رسيدن انسان به مراد خويش از طريق ميانبر براي اجابت سريع تر است.

توسل و شفاعت از موارد مسائل كلام مي باشد كه نظرات مختلفي پيرامون آن داده مي شود.بعضي از فرق هاي اسلامي آن را مي پذيرند و گروهي پذيرفتگان اين اعتقاد را كافر مي دانند و حكم قتل آنان را مي دهند.در واقع بايد گفت كه منكرين توسل وهابيون هستند و کلّیه فرق اسلامی در اصل توسّل وحدت نظر دارند و میان آنان اختلافی وجود ندارد.

به نظر محمد بن عبدالوهاب(موسس وهابيت) مسلمان واقعی کسی است که نه تنها خود به اولیای الهی توسّل نجوید، بلکه باید از چنین افرادی برائت جوید و آنان را کافر بداند. بر این اساس یکی از عقاید باطل وهابیون عدم جواز توسّل به رسول خدا(صلی الله علیه وآله)، اهل بیت آن حضرت و به طور کلّی اولیای الهی است.

در این نوشتار توسل از دیدگاه شیعه و وهابی بررسی می شود.

براي بررسي تاريخچه پيدايش وهابيت ، ابتدا بايد ديد كه مي خواهيم زمان رواج آن رابررسي كنيم و يا زمان شكل گيري انديشه هاي آن را. كه با نگاه نخستين مي توان گفت بايد ديد اين انديشه از چه زماني و توسط چه كسي رواج پيدا كرد.

آنان خودشان را سلفي مي خوانند در حاليكه شيعيان و اهل سنت براي آنان نام وهابيت¹ را انتخاب كرده اند.

سلف در لغت به معناي متقدم و گذشتگان است و در اصطلاح پیرو صحابه، تابعین وتابعین تابعین² در سه قرن اول گفته شده است³ كه در قرن چهارم توسط گروهي از اهل حديث به وجود آمد ؛ به اين معنا كه آنان خود را پيرو سلف صالح شمردند و خود را تابع پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم مي دانند. سلفیه چون خود را به احمد بن حنبل پیشوای حنابله منسوب می کردند، به «حنابله» نیز معروف اند.

اما اگر بخواهيم اندكي دقيق تر به تاريخچه پيدايش وهابيت نگاهي بيندازيم، مي بينيم كه تئوري حذف اهل بيت و در پي آن حذف پيامبر اكرم صلي الله عليه و آله و سلم از قاموس اسلام به دهه هاي نخستين صدر اسلام باز مي گردد.

آنجايي كه اميرالمومنين علي عليه السلام مي فرمايد: